+ رشد کودک

 

فهرست

مقدمه..................................................................................1

تعریف رشد از نظرمتخصصان ..............................................4-2

دوره های مختلف رشد از شیرخوارگی تا دو سالگی.................10-5

 

- اتفاقات دوران حاملگی ............................................... 6-5

 

-  رشد جسمانی..................................................6

- ادراکات کودک.........................................................7-6

- رشد سیستم عصبی.....................................................8-7

- رشد ذهنی کودکان از شیر خوارگی تا 2 سالگی............................8

- رشد عاطفی.............................................................9

- رشد اجتماعی......................................................10-9

- رشد اخلاقی...........................................................10

- مهارت هایی که پس ازراه افتادن در کودک رشد و تکامل می یابند........10

- تفاوت رشد حرکتی میان پسر ودختر....................................10

- تربیت رشد وتکامل حرکتی............................................10

یک ماهگی تا شش ماهگی................................................11

- رفتارها و واکنشهای کودک از یک ماهگی تا شش ماهگی................11

- یک ماهگی....................................................12-11

- دو ماهگی....................................................13-12

- سه ماهگی........................................................13

- چهار ماهگی ................................................13-12

- پنج ماهگی.......................................................13

- شش ماهگی......................................................14

 

 

لبخند کودکان از ۲ ماهگی معنادار میشود...................................15

خنده‌های 3 ماهگی..................................................................16-15

- ارتباط‌های 4 ماهگی.........................................................................16

کودک در یک سالگی........................................................17-16

چگونه با فرزند یک تا دو ساله خود بازی کنیم..............................17

- کودک 12 تا 15 ماهه.......................................................................18

- کودک 15 تا 18 ماهه..................................................................19-18

 

 

- کودک 18 تا 21 ماهه..................................................................20-19

 

- کودک 21 تا 24 ماهه..................................................................21-20

 

 

علایم هشداردهنده.

.................................................................21

 

منابع ومآخذ..........................................................................

22

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

 

 

مقدمه تغییر کنندگی جز» متصف ولاینفک وجودی موجودات است ودراین تحول یافتگی همواره شرایط

مکانی و زمانی می تواند روند نمو را متاثر سازد. انسان نیز مستثنی ازاین جریان نبوده واز وضعیت های

مختلف تاثیر می پذیرد. اما آنچه این تاثیر پذیری را تحت الشعاع قرار می دهد ماهیت پیچیده وچند جهتی -

زیستی، روانی، اجتماعی ومعنوی - بشر می باشد که ذهن نظریه پردازان ومتخصصان حیطه های علوم

انسانی را به خود مشغول ساخته است. با توجه به نکات بالا می توان اظهار داشت که رشد چند وجهی انسان

دارای مراحل مختلف است وهر مرحله درجه اهمیت معینی را برای خود متصور است. یکی از این مراحل

اولین و مهم ترین این مراحل است، رشد چند جانبه ای دوران کودکی است، چرا که دراین مرحله ساختار

وجودی انسان درحال شکل گیری است وابعاد شناختی، اجتماعی، عاطفی و اخلاقی و... درحال ریشه گرفتن

می باشند. لذا دراین مقاله با صرفنظر از نظریه های مربوطه سعی می شود بیان اجمالی از ابعاد مذکور ارائه

شود تا بتوان درک تقریبا مشخصی از ویژگی های بشر درابتدای عمر به دست آورد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

. تعریف رشد از نظرمتخصصان

تعاریف مختلفی از رشد ارائه نموده اند، ویکی ازاین تعاریف جامع عبارتنداز: « همه ی تغییرات وتحولاتی

که از زمان تشکیل سلول تخم تا هنگام مرگ در انسان روی می دهد، رشد حرکتی مستمر، دائمی وپیوسته

بعلاوه گامی آهسته وزمانی همراه با جوش وخروش است. با این تعریف از رشد، اکنون به بررسی رشد

جسمانی، شناختی، عاطفی واخلاقی کودک از تولد تا اواخر کودکی 12-11 سالگی می پردازیم. الف) رشد از

تولد تا پایان کودکی دوره ی نوزادی حدود یکی دوهفته اول زندگی است. دراین مدت نوزاد خود را با اوضاع

جدید زندگی سازگار می کند وبا وجود آنکه وابستگی مستقیم جسمانی او با مادر قطع می شود، برای رفع

بسیاری از نیازهای خود وابسته به او باقی می مانند. نوزاد انسان در ابتدا نمی تواند ازخود مراقبت کند وبرای

زنده ماندن و حفظ تعادل محیط داخلی نیازمند به دیگران است. البته بدیهی است که نوزاد برای سازگارشدن با

محیط قابلیت های بسیاری دارد، او می تواند ببیند، بشنود، نسبتا به بو ومزه واکنش نشان می دهد و نسبت به

درد، لمس وتغییر جا از خود حساسیت هایی بروز می دهد. درطی این دوره حرکات نوزاد کاملا ناهماهنگ

است وانرژی بسیاری صرف آن می شود. دربیشتر بازتابهای نوزاد، تمام تنه وپاها به حرکت در می آید.

حرکت سر، در مقایسه با بدن بسیار کم است. حرکات اختصاصی که به قسمت های محدود مربوط می شود،

بیشتر بازتابی است. در دوره جنینی، بیشتر حرکات بدن جنین، بازتابی وتابع فعالیت نخاع شوکی وساقه مغز

است. اهمیت بازتاب ها در ابتدا بسیار حیاتی است. زیرا زندگی نوزاد بدان وابسته است. اما با رشد کودک

وسیستم عصبی او اهمیت این بازتاب ها رفته رفته کم می شود. دستگاه عصبی انسان به اعتقاد عصب شناسان

به سه شکل فعالیت می کند: 1 -فعالیت های ساده بازتابی در سطح نخاع شوکی وساقه ی مغز. 2- فعالیت های

کمی پیچیده تر مانند راه رفتن و ایستادن وغیره که با کمک مخچه وپل مغز صورت می گیرد. 3- فعالیت های

پیچیده مانند ادراک، حافظه و تفکر که با کمک قشر مغز ودستگاه ارتباطی پیچیده ی مغز انجام می شود.

براین اساس، رفتارهای نوزاد در ابتدا با کمک ساقه های مغز کنترل می شود، نه به وسیله ی کرتکس. ساقه

ی مغز درقشر زیرمغز(کرتکس) قرار دارد وشامل قسمت هایی است که مسئول انجام زیستی اساسی مانند

تنفس و بازتاب ها است. در طی این دوره نوزاد نیازهای اساسی از قبیل اکسیژن، غذا وخواب را دارا است که

اطرافیان برای وی تهیه می کنند. رشد جسمانی با توجه به دگرگونی بسیار دراندازه های بدنی نوزادان در

هنگام تولد و میزان رشد آنها، استفاده از میانگین یا فرم فقط یک تصویر کلی از رشد به دست می دهد. بطور

متوسط وزن یک نوزاد طبیعی که پس از دوره ی کامل حاملگی به دنیا آمده است، در لحظه تولد، حدود سه تا

سه ونیم کیلوگرم و قد او به طور متوسط بین 50 -48 سانتی متر است. وزن نوزاد طبیعی برای سازگار شدن

با محیط در ده روز اول تا سیصدگرم وزن خود را ازدست می دهد. اگر مقدار انرژی را که نوزاد در

رویارویی با محرک های مختلف از دست می دهد، درنظر بگیریم، از دست دادن وزن تعجب آور نخواهد

بود. کمبود وزن از هفته دوم جبران می شود واز زمانی که کودک بتواند به خوبی شیر بخورد وآن را هضم

کند، بروزنش اضافه می شود تا اینکه در 6 ماهگی وزنش به دوبرابر وزن هنگام تولد می رسد، تا حدود 1

سالگی وزن کودک تقریبا به سه برابر وزن وی هنگام تولد می رسد وسرانجام وزن وی در پایان 2 سالگی به

حدود 14 برابر وزن هنگام تولد 12 - کیلوگرم - خواهد رسید. سرعت رشد وزن درهر سال اول زندگی

وهمچنین در دوران بلوغ به حداکثر خود می رسد. قد تغییرات قد نیز مانند وزن قابل توجه است. رشد سر در

دوسال اول زندگی در مقایسه با قد و وزن کودک کندتر است. اگرچه بین کودکان همسن ازنظر قد تفاوت

وجود دارد ولی نمونه ای یافت می شود که تمام کودکان در آن حدود، با یکدیگر مشترک هستند. قد نوزاد

هنگام تولد40 تا45 سانتی متر است. پس از چهارماه اول تولد، قد نوزاد به طور متوسط از 57 تا60 سانتی

متر، در8 ماهگی بین 60 تا68 سانتی متر ودر 1 سالگی 68 تا73 سانتی متر است. در2 سالگی این میزان به

78 تا83 سانتی متر افزایش می یابد. مشخصه اولین سال زندگی کودک رشد جسمانی سریع اوست. کودکان

سالمی که خوب تغذیه شده اند، از تولد تا 1سالگی 50درصد به قدشان و 200درصد به وزنشان اضافه می

شود. میزان رشد در شش ماهه اول زندگی سریعتر از بقیه ی سال های زندگی است ولی همه ی قسمت های

بدن به یک میزان رشد نمی کنند ولزوما هیچ رابطه ای بین رشد اندازه ی سر و رشد ماهیچه ها وجود ندارد.

رشد دندان ها بعداز تولد نوزاد و مدتها قبل ازاینکه دندانها نمایان شود، دندانها در لثه وجود دارد، نخستین

دندان کودک حدود 6 ماهگی تا 8 ماهگی بیرون می آید. البته دندان پیشین در فک تحتانی و سپس در فک

فوقانی چهار دندان پیشین می روید. اولین دندان آسیا بین 1 تا 1/5 سالگی و دندانهای طرفی بین 1/5 تا 2

سالگی می روید بطوریکه کودک درپایان سال دوم جمعا بیست دندان خواهد داشت. زمان رویش دندانها در

کودکان باهم فرق می کند ودیریا زود درآمدن دندان ها هیچ ارتباطی با کم هوشی یا با هوشی کودک ندارد.

نشستن حدود سه ماه طول می کشد تا عضلات گردن قوی شده، کودک بتواند سرخود را راست نگه دارد،

همچنین درسه ماه اول زندگی، رشته های عصبی زیادی از میلین پوشیده می شود که قادر به حرکت بهتر

تحریکات عصبی هستند. کودک به طور متوسط می تواند در 5 ماهگی با کمک دیگران به مدت یک دقیقه

بنشیند. البته هیچگاه نباید کودک را مجبور به نشستن کرد، مگر وقتی که ستون فقرات او طاقت نگهداری بدن

را داشته باشد. کودک در 7-8 ماهگی می تواند بدون کمک دیگران یا در 9 ماهگی به تنهایی در ده دقیقه یا

حتی بیشتر بنشیند. خزیدن گرچه درمورد سنی که کودکان به مراحل مختلف خزیدن می رسند، تفاوت های

فردی بسیاری وجود دارد، اما معمولا کودکان مراتب یکسانی را طی می کنند. کودک دربین ماههای سوم

وششم زندگی با حرکات متقاطع سینه خیز می رود. این حرکات برفعالیت پل مغز ومغز میانی متکی است. او

دربین ماه های ششم و نهم زندگی سینه را بلند می کند وچهاردست وپا راه می رود. این حرکات برفعالیت مغز

میانی ونیمکره مغز ومخچه متکی است. دربین ماه های نهم و پانزدهم کودک بتدریج می ایستد و راه رفتن

آغاز می شود. ایستادن و راه رفتن راه رفتن آثار بسیار چشمگیری بررشد کودک دارد وتحول عمیقی در

زندگی او بوجود می آورد. توانایی راه رفتن به طور مستقل، به تدریج بعداز پیشرفت های مقدماتی خزیدن،

ایستادن ومانند اینها شکل می گیرد. کودک اولین بار در 8 تا 9 ماهگی می تواند با گرفتن صندلی و... بایستد.

دراین مرحله کودک قادر به نشستن از حالت ایستاده نیست ونیازمند کمک است. کودک 1ساله می تواند تا چند

قدم راه برود، ولی برای کسب مهارت در راه رفتن فرصت لازم است. در18 ماهگی، کودک می تواند از پله

بالا و پایین برود. پایین آمدن از پله ها دیرتر حاصل می شود. در 2 سالگی توانایی دویدن حاصل می شود

ودر مهارت های حرکتی، پیشرفت های چشمگیری حاصل می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دوره های مختلف رشد از شیرخوارگی تا دو سالگی

 

اتفاقات دوران حاملگی

هرجنینی از اختلاط سلولی جنسی ماده (تخمک) و ( اسپرم) به وجود می آید. هر زن درهر ماه تنها یک

تخمک تولید می کند. این سلول هر چند با چشم غیر مسلح به زحمت دیده می شود، اما این از بزرگترین سلول

های بدن آدمی است. هر مرد چندین میلیون اسپرم تولید می کند که از کوچترین سلول های بدن بشمار می

روند و اسپرم چندین هزار برابر کوچکتر از تخمک است.

اسپرم دارای یک دم شلاق مانند متحرک بوده وتحرک زیادی دارد. درضمن مقاربت، چندین میلیون اسپرم

وارد رحم می شود که تعدادی از اینها از واژن و رحم عبور کرده  و وارد لوله های فالوپ می گردند یعنی

جایی که تخمک رسیده قرار دارد. اسپرم طبیعی قدرت باروری خود را به مدت 48 ساعت حفظ می کند.

بنابراین، اگر تخمک رسیده باشد که تقریبا مصادف با وسط سیکل قاعدگی است، شانس باروری حداکثر

خواهد بود. اسپرم بعد از رسیدن تخمک به داخل آن نفوذ می نماید در این  ضمن اسپرم دم  خود را از دست

می دهد ودر عرض چند ثانیه حاملگی اتفاق می افتد. از این لحظه به بعد فعل وانفعا لاتی با سرعت چشم گیر

انجام گرفته وزندگی تازه ای آغاز می شود که  احتمالا تا 70 سال دوام می یابد.

 

یک ماهگی

: در ماه اول جفت که وظیفه تغذیه جنین را بهده تشکیل می شود. در این زمان جنین4/ 1 اینچ

 

طول دارد.

 

دو ماهگی

: طول جنین به یک اینچ می رسد. درماه دوم صورت  انگشتان دست پا چشم وگوش شروع به

 

شکل گیری می کنند.

 

سه  ماهگی

: در پایان ماه سوم جنین 4 اینچ طول داشته است و دست و پاهایش را حرکت می دهد. اعضای

 

تناسلی نیز در این ماه تشکیل می گردد.

 

چهار ماهگی

: در پایان ماه  چهارم طول جنین به 6  اینچ  با لغ  می گردد. ناخن ها ، مو، ابرو و موژه

 

تشکیل می گردد و صدای قلب جنین را  می توانید بشنوید.

 

پنج ماهگی

: در ماه پنجم ضربه های سریع را احساس می کنید. طول جنین به  10 اینچ و وزنش به یک

 

پوند بالغ می گردد.

 

شش ماهگی

: جنین33 سانتی متر قد و2 پوند وزن دارد و در پایان ماه ششم تمام اعضای حیاتی تشکیل شده

 

اند.

 

هفت ماهگی

: قد جنین به 14 سانتی متر می رسد و در هفت ماهگی جنین خود را برای زندگی خارج از

 

رحم آماده می سازد.

 

هشت ماهگی

: جنین به رشد خود ادامه می دهد در ماه هشتم جنین فعالتراز قبل می باشد. اگر تولد در این

 

ماه انجام گیرد شانس بقای  نوزاد زیاد است.

 

نه ماهگی

: در پایان ماه نهم، وزن جنین به 7 پوند و قدش به 18 تا20   اینچ می رسد و جنین و مادر هردو

 

برای زایمان آماده اند.

رشد جسمانی

گرچه رشد جسمانی سریع از مشخصات مهم اولین سال زندگی کودک است، به علت تفاوتهای فردی

معیارهای رشد جسمانی در همه موارد ودر تمام سنین قطعیت ندارد. هنگام تولد کودک زندگی انگلی درون

رحم مادر را رها می سازد و زندگی مستقل در بیرون رحم را آغاز می کند در لحظه تولد باید رشد نظام

عصبی وجسمی نوزاد به حدی باشد که بتواند او را در برابر عوامل و اوضاع خارجی نظیر سرما و فشار هوا

محافظت کند. قد نوزاد در لحظه تولد پنجاه سانتیمتر و وزنش تقریبا سه و نیم کیلو گرم است چند روز پس از

تولد پنج تا ده درصد وزن نوزاد از بین می رود و پس از آغاز شیر خوردن و عادت به زندگی جدید مجددا

وزنش افزایش می یابد.در دومین سال زندگی که رشد جسمانی همچون سال اول نیست قد کودک حدود 85

سانتی مترو وزنش به حدود دوازده ونیم کیلو گرم می رسد و هنوز مقداری از استخوانهای کودک دو ساله به

صورت غضروف و نرم هستند. معمولا در هجده ماهگی ملاج کودک سفت   میشود و بیشتر دندانهای شیری

او می رویند.

ادراکات کودک

ادراک بینایی( باصره): حس بینایی  هنگام  تولد نسبت به سایرحواس کودک بسیار ضیعف وناقص است

ودیرتر از حواس دیگر تکامل می یابد.کودک درسه هفته اول زندگی می تواند اعصاب چشم خود را برای

دیدن اشیا ی بزرگ، جامد و زنده مانند اسباب بازیهای بزرگ و مادر تحت فرمان درآورد. چنانچه وقتی می

بیند مادرش می آید گریه خود را قطع می کند.درچهارو پنج ماهگی می تواند  میان آنچه می بیند وآنچه دستش

می رسد تعادل برقرار کند چنانچه وقتی چیز کوچکی را در نزدیکی خود می بیند دستش را به سوی آن دراز

می کند تا با آن بازی کند یا آن را به حرکت درآورد. میان ماههای هفتم و نهم استعداد کودک به برداشتن

اشیای ریز از زمین ظاهر می شود.

رشد سیستم عصبی

مغزآدمی مرکز فرمان یک شبکه ارتباطات وسیع است.  سیستم عصبی ( Nerve System) عمدتا کنترل

اعمال استخوانها، عضلات و ما هیچه ها، اندام ها، غده ها و رگهای خونی را در بدن به عهده دارد. انتقال پیام

ها بین مغز وبخش های گوناگون بدن به وسیله اعصاب که از سلول هایی به نام  نورون (Neuron) تشکیل

یافته اند، انجام می گیرد.  بخش بزرگی از مغز را حدود 10 میلیون نورون تشکیل داده  است. پیام های

موجود بین مغز وبقیه سیستم  عصبی تکانه های الکترو شیمیایی  هستند که در طول نورون به سرعت حرکت

می کنند.رشد سیستم اعصاب پیش از تولد،  درسه و چهار سالگی بسیار سریع است. رشد و نمو در دوران

جنینی بیشتر عبارت از افزایش و نمو سلول های عصبی است درحالی که پس از تولد،  کمتر سلول های تازه

بوجود می آیند.رشد و نمو مغزرا مستقیما نمی توان مطالعه کرد و نا گزیر باید به بررسی مغز کودکان که

درگذشته ویا اندازه گیری خارجی جمجمه کودکان زنده اکتفا کرد. اندازه گیری ها نشان می دهند که رشد و

نمو فرزند آدمی تا4 سالگی بسیار سریع است و از4 تا 9 سالگی از سرعت آن کاسته می شود و سپس به

کندی رشد خود را ادامه می دهد تا 16 سالگی که مغز، به اندازه کامل خود برسد.

رشد ذهنی کودکان از شیر خوارگی تا 2 سالگی

هوش، قدرت سازگاری فرد با محیط تلقی شده است. ذهن کودکان در دو سال زندگی در مرحله حرکت

قرار دارد که به نظر پیاژه دارای شش مرحله است.

 

مرحله اول

: اعمال بازتابی از تولد تا پایان یک ماهگی است. در این مرحله نوزاد از طریق یک سلسله

 

اعمال انعکاسی نظیر مکیدن با محیط ارتباط برقرار می کند.

 

مرحله دوم

: اولین واکنشهای دوری یک تا چهار ماهگی است. در این مرحله کودک پس از انجام یک عمل

 

به صورت تصادفی به تکرارآن می پردازد و از آن لذت می برد. در این مرحله بخشی از اعمال کودک

هماهنگ می شود ورفتار تقلیدی در او شکل می گیرد.

 

مرحله سوم

: این مرحله چهار تا هشت ماهگی را شامل می شود و به دومین واکنشهای دوری معروف است.

 

هماهنگی بیشتری بین حرکات کودک به وجود می آید در این مرحله کودک می تواند با دیدن بخش معلومی از

یک شی پنهان شده آن شی را تشخیص دهد.

 

مرحله چهارم:

هدفدار می شود و رفتارش خود به خود رخ نمی دهد کودک می تواند موانع را برطرف کند

 

تا به شی مورد نظرش برسد یا از طریق واسطه قراردادن یک شی به هدف مورد نظرش دست یابد. در این

مرحله مفهوم بقای شی حاصل می شود یعنی اگراز حوزه دید او پنهان شود هنوز آن شی برای او وجود دارد.

 

مرحله پنجم

:  سومین واکنشهای دوری از دوازده تا هجده ماهگی است که در این مرحله کودک از طریق

 

آزمایش، راه حلهای جدیدی را برای حل مشکلش کشف می کند و مایل است بداند اعمال او چه اثری بر محیط

می گذارد.

 

مرحله ششم:

ابداع وسایل جدید از طریق فعالیتهای ذهنی از هجده تا بیست وچهارماهگی است در این

 

مرحله اعمال کودک تا خلاقیت همراه است و جنبه آزمایش وخطای صرف    ندارد. همچنین کودک می تواند

اعمال مختلفی را باز نمایی کند و به پیش بینی نتایج آنها بپردازد.

رشد عاطفی

عاطفه، پاسخ فرد به نیاز درونی یا محرک بیرونی است که با علام فیزیولوژیکی نظیرافزایش ناگهانی ضربان

قلب، انقباض عضلات، بالا رفتن فشار خون و افزایش ترشح هورمون آدرنالین همراه است. قدرت درک و

وضع جسمانی کودک در بروز عواطف موثر است. عواطف کودک در دو سال اول زندگی به علت محدود

بودن تجارب متعدد و متنوع نیست و با افزایش سن وتجربه پاسخهای عاطفی او متنوع ومشخص و قابل فهم

می شو د.حالات عاطفی کودکان را باید در واکنشهای آنان جستجو کرد. در چهار تا ده ماهگی ترس از

اشیاء ناآشنا بروز می کند. کودکان در سال اول زندگی به علام خشم و خوشحالی دیگران پاسخ می دهند.

چنانچه کودک به فردی دلبستگی شدید پیدا کند در صورت جدا شدن از او مدت طولانی دچار افسردگی می

گردد.کودک در هجده ماهگی درحالت عدم تعادل  به سر می برد و خیلی زود تحریک و عصبانی می شود.

در دو سالگی تعادل روانی مطلوبی دارد و در همه زمینه ها آرامترو با ثبات تر از قبل است و دوست دارد

دیگران را، از خود راضی کند. موارد عاطفی مشترکی نظیرترس، خشم، پرخاشگری و محبت کم و بیش در

همه کودکان مشاهده می شود.رابطه بین کودک و مادرو نیز کسانی که از او مراقبت می کنند و رشد عواطف

او اهمیت بسیاردارد بتدریج که کودک بزرگتر می شود پیوند عاطفی خود را با والدین و اطرافیان نزدیک

حفظ کرده، در نتیجه با رفتارها و ارزشهای والدین و مورد علاقه خود همانند سازی می کند.

 

 

رشد اجتماعی

دراولین سال زندگی رابطه عاطفی کودک با اطرافیان بخصوص مادر نقش تعیین کننده ای در رشد اجتماعی

او دارد یعنی ارضای نیازهای اولیه کودک از جمله، گرسنگی وتشنگی سازنده نگرش آینده او نسبت به

دیگران است. مادرعصبانی و مضطرب نمی تواند کودکش را به طور مناسب غذا بدهد و ارتباط عاطفی

مطلوبی با او برقرار سازد تکرار این حالت بتدریج غذا خوردن را برای کودک ناراحت کننده می کند در

نتیجه باعث بد غذایی و ضعف جسمانی کودک می شود کنترل ادرار و مدفوع نیز در اجتماعی شدن کودک

نقش بسزایی دارد و کودک باید آن را بیاموزد. در این مورد مادر نقش اساسی و اولیه را بر عهده دارد چون

کودک در حدود شش ماهگی می تواند مادرش را از دیگران باز شناسد، معمولا جدایی طولانی کودک از

مادر در این سن آثار ناگواری در رشد شخصیت کودک بر جای می گذارد.کودک چهارماهه شکل افراد

مختلف را در فکرش مجسم می کند قیافه و صدای مادر را بدرستی تشخیص می دهد و با دیدن قیافه آشنایان

خوشحال می شود. از هفت ماهگی گرچه بیشتر اوقات خود را به بازی کردن با خودش سپری می سازد به

اطرافیان نیز توجه خاص دارد و درباره آنان کنجاو است و نسبت به قیافه های آشنا و بیگانه واکنشهای

متفاوتی بروز می دهد. کودک ده ماهه به تقاضای اطرافیان پاسخ می دهد، دوست دارد مورد توجه قرار گیرد

و به بازی کردن بسیار علاقه مند است. رابطه کودک بیست ماهه با اطرافیان بر اساس گرفتن است نه دادن،

او از انجام دادن کارهایی که بر خلاف میل دیگران باشد لذت می برد و هنوز مایل به همکاری و مشارکت

نیست کودک دو ساله تعادل وآرامش دارد . در انجام کارهای شخصی پیشقدم می شود، از تشویق وستایش

خوشش می آید و می خواهد اطرافیان را راضی کند و نسبت به محیط و انسانها کنجکاو است.هرچه والدین

کودک را در این زمینه بیشتر تشویق کنند احساس استقلال در او بیشتر رشد می کند و در مقابل حمایت

افراطی با تمسخر تلاشهای نا موفق کودک ممکن است او را نسبت به توان خودش مردد سازد.

رشد اخلاقی

کودکان در دوره شیر خوارگی، نادرستی اعمال را برحسب لذت یا درد تعبیر و تغییر می کنند و رعایت حقوق

دیگران برای آنان معنی ومفهوم ندارد. کودکان از هجده ماهگی ساختن بازیهای آرمانی از اشیا و امور و

رفتارها را شروع می کنند.  بدین معنی که اسباب بازی شکسته می شود همه دگمه های لباس باید سر جای

خود باشد و لباس هیچ پارگی نداشته باشد. درهمین زمان کودک درمورد رفتار درست ونادرست در

موقعیتهای خاص، معیارهایی را که اغلب در محدوده نظافت، مهار پرخاشگری واطاعت از والدین است، را

مشخص می سازد.  این معیارها سر آغاز درک کودک دوساله و ارزیابی رفتارشان را به عنوان خوب یا بد

شروع می کند وچنانچه امور با معیارهای آنان هماهنگ نباشد، مضطرب می شود، این مورد در کودکان با

فرهنگهای مختلف مشترک است.

مهارت هایی که پس ازراه افتادن در کودک رشد و تکامل می یابند

تا شش سالگی تکامل عضلانی پاها عبارت از مهارت بیشتر در راه رفتن وکسب مهارت هایی است که به

دنبال دارد. دو پرش و بالا رفتن بزدوی به دنبال راه رفتن ظاهر می شود. پیش از آنکه کودک به دو سالگی

برسد می تواند به جلو وعقب راه برود وبا کمک بزرگترش ازپله بالا وپایین برود ویا روی یک پای خود

بایستد. کودک درچهارسالگی می تواند از بلندی 30 سانتیمتر بپرد. از پنج تاشش سالگی کودک طناب بازی را

فرا می گیرد.

تفاوت رشد حرکتی میان پسر ودختر

تجارب بعمل آمده نشان می دهند که در بیشترمهارتهای حرکتی وکارهای مربوط به قدرت وسرعت پسران

متوسط بردختران متوسط برتری دارند. واین تفاوت میان آنان با پیشرفت سن افزایش می یابد چنانچه استعداد

انجام دادن فعالیتهای حرکتی در دختران در14 سالگی به حداکثرش می رسد، در صورتی که پسران تا 17

سالگی از این لحاظ رشد می کنند.دختران فقط در بعضی از ورزشها می توانند با پسران مسابقه دهند وشرکت

آنها در فعالیت بدنی پسران جنبه استثنایی دارد و نتیجه احتیاج اجتماعی است.علت این تفاوت به محیط

وطبیعت بدن بستگی دارد. بدین معنی که پسران معمولا پیش از دختران مجال فعالیت حرکتی دارند وزود می

توانند بر خلاف دختران در بازیهای گوناگون شرکت کنند و این خود در پیشرفت آنان کمک موثری است. از

طرف دیگر عامل بدنی باعث ایجاد این تفاوت می شود یعنی تفاوتهای بدنی دربرتری پسران بردختران

ازحیث رفتارهای حرکتی تاثیر زیادی دارد چنانچه حجم بدن دختران هنگام نضج جنسی کوچتر از پسران

وبازوها و ساقهایشان نسبتا کوتاهترو تنه هایشان بزرگتر است و همین وضع وحالت مانع شرکت دختران در

بعضی ازفعالیتهای بدنی می گردد.دختران هنگام تولد از لحاظ سن اسکلت (Skeleton Age) تقریبا چهار

هفته از پسران جلوتر هستند وتا دوره بلوغ سن اسکلت ایشان در حدود 125 درصد پسران همسال خود است

به همین سبب دختران دو سال زودتر پسران به مرحله بلوغ ونوجوانی می رسند

تربیت رشد وتکامل حرکتی

مطالعات آزمایشی رشد وتکامل هماهنگی وهمکاری عضلات نشان می دهند که کودک متوسط قادر است قسمت های مختلف بدنش را کنترل کند واین بیشتر تابع قانون جهت رشد و تکامل است تا سن تقویمی کودک.

یک ماهگی تا شش ماهگی

رفتارها و واکنشهای کودک از یک ماهگی تا شش ماهگی

۰ کودک از ابتدای تولد ، قدرت زبان را درک کرده و شروع به صحبت می کند. از لحظه ای که چشمان وی به

صورت شما می افتد، شروع به تماشای حالات مختلف چهره و گوش دادن به صداهایی می کند که برای

صحبت کردن با وی ایجاد می کنید. او خیلی زود با حرکت دادن لبها واجزای چهره اش شروع به تقلید از

شما می کند. گوش دادن و تقلید کردن دو راه اساسی یادگیری زبان هستند که کودک به خوبی از عهده آنها

برمی آید.

یک ماهگی

حرکت نوزاد در این سن هنوز تحت تأثیر واکنش های  اولیه است. نوزاد در این سن هنوز از نظر بینایی کامل

 

نیست ، هر چند ازبدو تولد می تواند ببیند و رنگها و شکلها را از فاصله نزدیک تشخیص دهد. وقتی می خواهید

 

چیزی را به نوزادتان نشان بدهید، او را در حالت قائم  یا  با کمی زاویه نگه دارید. در یک ماهگی قد نوزاد به

1-    در هنگام خوابیدن به شکم و در حالت خمیده قرار می گیرد . وقتی از ناحیه شکم نوزاد را آویزان کنیم ،

سر به جلو خم می شود؛

2-    در حالت خوابیده ، پشت خمیده و کمی سفت است ؛

3-    چشمها را به روی چهره افراد و یا نور در محور دید متمرکز می کند؛

4-    صورت انسان به ویژه صورت مادر خود را ترجیح می دهد.

دوماهگی

نوزاد به سرعت رشد می کند و با کمک اصواتی که تولید می کند، در واقع با شما ارتباط برقرار می کند. هر

 

صدای جدیدی که کودک از خودش در می آورد ، تجربه جدیدی است که کسب می کند و کم کم با ترکیب این

 

صداها شروع به صحبت کردن خواهد نمود. در دو ماهگی ، کودک در طول روز کمتر می خوابد و ممکن

 

است برخی اوقات بیداری خود را به گریه کردن بگذراند. البته همه کودکان مثل هم نیستند و ممکن است کودک

 

شما خیلی کم گریه کند. اکثر گریه های کودک درعصر و شب اتفاق می افتند و اغلب این گریه ها به علت

کولیک ایجاد می شوند. (کولیک نوعی درد شکم است که معمولاً از سه هفتگی آغاز شده و تا سه ماهگی طول

 

می کشد) . البته کولیک تنها علت گریه کودک نیست ؛ گریه می تواند به علت خیس بودن ، گرسنگی و یا سایر

 

عوامل باشد. همان طور که گفته شد دراین سن گریه کردن تنها راهی است که نوزاد به وسیله آن به شما نشان

 

می دهد که نیازبه کمک دارد.

در دو ماهگی کودک شما قادر است :

1-    در حالت خوابیده به شکم ، سر را مختصری بلند کند. اگر او را از شکم بلند کنیم ، سر در امتداد بدن

قرار می گیرد؛

2-    در حالت خوابیده به پشت اگر او را بلند کرده و بنشانیم سر را به عقب می برد؛

3-    اشیای متحرک  را با چشم ، 180 درجه تعقیب می کند ؛

4-    در تماسهای اجتماعی لبخند زده و به صداهای اطراف به دقت گوش می کند.

سه ماهگی

 

کنترل حرکات سر در این سن شروع می شود. به تدریج گردن کودک قویتر شده واو قادرمی گردد که سرش

 

را به اطراف بچرخاند و به اشیاء مختلف نگاه کند. همچنین کودک شروع به شناختن بدن خود می کند . او می

 

تواند انگشتانش را باز وبسته نماید وممکن است حتی برای چند ثانیه بتواند یک اسباب بازی را در دستش نگاه

 

دارد. اولین لبخندهای کودک حرکاتی غیرارادی و رفلکسی هستند، اما بعد از مدتی او یاد خواهد گرفت که

 

درپاسخ به لبخند شما، لبخند بزند. دراین سن قد کودک به طور متوسط  60 سانتی متراست و وزنی حدود 5

1-    در حالت خوابیده به روی شکم ، سر وسینه را بلند می کند. دستها کشیده است، اگر او را از شکم آویزان

کنیم سر را بالاتر از سطح بدن نگه می دارد ؛

2-    درحالت خوابیده به پشت به طرف اشیاء دست دراز می کند، اما نمی تواند آنها را بگیرد. اسباب بازی را

تکان می دهد؛

3-    اگر کودک را بلند کرده و بنشانیم ، افتادن سر به عقب تا اندازه ای کمتر است و سر،  حرکات پاندولی (

حرکات رفت و برگشتی ) دارد. پشت خمیده است؛

4-    تماس های اجتماعی را ادامه می دهد و به موسیقی گوش می دهد .

چهار ماهگی

کودک به سرعت رشد می کند و دوست دارد با او صحبت کنید و بازی های ساده انجام دهید . می توانید با

 

صرف کردن وقت بیشتری در کنار او، رفتارهای اجتماعی را به او یاد بدهید. کودک همچنین از دیدن و

 

صحبت کردن با خودش در جلوی آینه لذت خواهد برد. برای این کار بچه را در فاصله 15 تا 20 سانتی متری

 

یک آینه ثابت قراردهید تا بتواند خود را در آن ببیند. در این سن کودک کم کم و با کمک شما شروع به نشستن

 

می کند ، اما بعد از مدتی یاد می گیرد که با کمک پاها واستفاده از دستهایش ، خود را در حالت نشسته نگه

 

دارد .

کودک اکنون علاقه بسیاری دارد که بتواند اشیاء را در دهانش گذاشته و بمکد، بنابراین باید بسیار مراقب باشید

و اشیاء ریز را از دسترس او خارج کنید تا وارد حلق و مری او نشوند. حالا که او کنترل بیشتری روی

حرکات دستش پیدا کرده ، انگشتان خود را می مکد ، این کار موجب لذت و آرامش او می گردد . مکیدن

انگشت شست دراین سن کاملاً طبیعی است و نشان دهنده فشار روانی و یا عدم احساس امنیت نیست . همچنین

اکثر کودکان بعد از یک یا دو سالگی این عادت را کنارمی گذارند.

کودک شما در فاصله 6- 4 ماهگی قادر خواهد بود:

1-    در وضعیت خوابیده به شکم، سر و سینه را بلند کند. سر را در محور عمودی قرار دهد و پاها را در

حالت کشیده نگه  دارد؛

2-    در وضعیت خوابیده به پشت ، بیشتر در وضعیت قرینه قرار می گیرد . دست ها را در خط  وسط بدن

می گذارد . به طرف اشیاء دست دراز می کند، آنها را گرفته و به دهان می برد؛

3-    در وضعیت نشسته سراستوار بوده و به عقب نمی افتد . به سمت جلو خم می شود و از نشستن با کمک

شما، لذت می برد؛

4-    در حالت ایستاده با پاهایش به زمین فشار می دهد ؛

5-    بلند می خندد؛

6-    اگر در ضمن بازی تماس را قطع کنیم خشگمین می شود؛

7-    با دیدن غذا به هیجان می آید.

 

پنج ماهگی

در این سن کودک شروع به درک مفاهیم اولیه می کند؛ مثلاً با پرت کردن اسباب بازی از تختخوابش به بیرون

 

، شروع به یاد گیری علل و اثر کارها کرده و به کشف دنیای اطرافش می پردازد.

در این سن کودک علاوه بر مهارت هایی که در چهار ماهگی به دست آورده قادر است:

1-    سرخود را قائم نگهدارد؛

2-    به چیزهای کوچک توجه نشان دهد؛

3-    تا حدودی بدون کمک بنشیند و به جلو خم شود.

شش ماهگی

 

در شش ماهگی کودک علاقه بیشتری به آنچه که در اطرافش می گذرد نشان می دهد. او سرش را به سمت

 

صداهای آشنا می چرخاند و مدت طولاتری را صرف بررسی چیزهایی که توجهش را جلب کرده است ، می

 

کند. قد او به طور متوسط 67 سانتی متر و وزن او 5/7 کیلوگرم است . قد و وزن  می توانند محدوده ای

در این سن کودک بسیار متحرک و فعال است و با  کمک شما می تواند به  وضعیت نشسته دربیاید . توانایی

کودک در رسیدن و گرفتن اشیاء کم کم دقیق تر می گردد و شما می توانید با قراردادن اشیاء درنقاط مختلف ،

این توانایی را تقویت کنید . آویختن اسباب بازی در بالای گهواره  به کودک این اجازه را می دهد که مهارتهای

خود را تمرین کند. او در این سن می تواند اسباب بازی را از یک دست به دست دیگر بدهد.

از نظر بینایی کودک در این سن به تمام چیزهایی که در اطرافش رخ می دهد، نگاه می کند. همچنین  هر

دوچشم کودک باید همزمان در یک جهت حرکت کنند. بنابراین اگر به نظر می رسد که حرکات چشمها هماهنگ

نبوده و یکی از چشم ها به داخل یا خارج حرکت می کند باید به چشم پزشک مراجعه کنید.

هوش کودک می تواند تحت نفوذ عوامل مختلفی مثل تحریکات محیطی ، سلامتی ، رژیم غذایی و حتی جنبه

های اقتصادی - اجتماعی مثل فقر قرار گیرد . حتی آسیب ها و صدمات وارده به کودک می توانند نقش مهمی

درهوش او داشته باشند. در این مرحله از نمو کودک، شما می توانید رشد فیزیکی ، اجتماعی و هوشی او را با

تحریکات محیطی و صرف وقت برای بازی کردن، خواندن و صحبت کردن با او افزایش دهید.

کودک در6 ماهگی قادر خواهد بود:

1-    بدون کمک بنشیند؛

2-    با نشستن سر به عقب نمی افتد؛

3-    تغییر صدا بدهد؛

4-    اشیاء را با تمام قسمت دستش بگیرد و آن را از یک دست به دست دیگربدهد؛

5-    چشمهایش را به طور هماهنگ حرکت دهد،

6-    از دیدن غریبه ها نگران نشود و گریه نکند.

لبخند کودکان از ۲ ماهگی معنادار میشود

در ماه دوم زندگی، فرزند شما بیشتر اوقاتش را صرف تماشا و گوش کردن به اطرافیان می‌کند و یاد می‌گیرد

که اطرافیان می‌توانند او را تغذیه کنند، به او آرامش بدهند و موجبات راحتی و آسایش او را فراهم آورند;وقتی

اطرافیان به کودک لبخند می‌زنند، کودک احساس آرامش و لذت می‌کند و می‌فهمد که می‌تواند بخندد. کودک در

ماه اول نیز لبخند می‌زند ولی لبخندهای او هدف‌دار نیستند اما در طول ماه دوم از خندیدن به‌عنوان علامتی ب

رای نشان دادن خوشحالی و ابراز دوستی استفاده می‌کند. در این زمان، او یاد می‌گیرد که 2 راه برای ارتباط

با دیگران وجود دارد؛ گریه و لبخند. او احتیاجات و رضایت خود را از طریق همین 2 راه به دیگران نشان

خواهد داد.در ماه دوم زندگی، در شروع لبخندزدن‌های هدف‌دار، کودک ممکن است خنده‌های گذرا و بدون

توجهی به نگاه شما داشته باشد اما این امر نباید باعث ناراحتی و ناامیدی‌تان شود. این پدیده به آن علت است

که خنده کودک نشانه توجهی است که او به مجموعه حالات و احساسات شما از جمله حالت چهره، تون صدا و

گرمای بدن شما (و نه فقط نگاه شما) دارد.به تدریج که شما و کودک بیشتر با هم انس می‌گیرید، او مدت

طولانی‌تری به نگاه شما خیره می‌شود و شما به تدریج می‌آموزید که با نگه داشتن او در فاصله‌ای مناسب و

حرف زدن با او و لمس مناسب، چگونه توجه او را بیشتر جلب کنید.


خنده‌های 3 ماهگی

در 3 ماهگی، کودک در ایجاد ارتباط از طریق خندیدن، بسیار ورزیده‌تر می‌شود و حتی گاهی با صدا

درآوردن و قهقهه‌ زدن، توجه شما را به خود جلب می‌کند. گاهی اوقات او به چهره شما خیره می‌شود و منتظر

اولین خنده از طرف شماست تا با تمام وجود، به خنده شما عکس‌العمل نشان دهد که این کار را با باز کردن

دست‌ها و تکان دادن پاها نشان خواهد داد. حرکات صورت او ممکن است تقلیدی از شما باشد. به‌عنوان نمونه،

کودک ممکن است ضمن صحبت شما، دهانش را باز کرده و چشم‌هایش را گشاد کند و اگر شما زبانتان را

بیرون بیاورید او نیز همین کار را انجام دهد. البته فرزند شما این رابطه دوستانه را ابتدا فقط با شما خواهد

داشت چون او نیز مانند بزرگسالان، افراد مطمئن و شناخته‌شده را به غریبه‌ها ترجیح می‌دهد و طبیعتا این

ارتباط را فقط با والدین خود برقرار می‌کند.


ارتباط‌های 4 ماهگی

در حدود ماه‌های سوم و چهارم، کودک با سایر کودکان، به خصوص با خواهر و برادرهای خودش شروع به

صحبت و ایجاد ارتباط می‌کند. اگر صدای کودکی را از تلویزیون یا بیرون از خانه بشنود، ممکن است برای

پیدا کردن صدا سر خود را برگرداند و این تمایل به سایر کودکان به تدریج افزایش می‌یابد. پدربزرگ،

مادربزرگ یا سایر افراد آشنای فامیل وقتی با کودک بازی می‌کنند، ابتدا با یک لبخند تردیدآمیز همراه با

سروصدا و حرکات بدن مواجه می‌شوند؛ در حالی که کودک در مقابل افراد غریبه ممکن است نگاهی

کنجکاوانه یا یک لبخند سریع و گذرا نشان دهد. این رفتار انتخابی کودک نشان می‌دهد که او حتی در سنین

خیلی پایین نیز می‌تواند افراد را شناسایی کند و در هر صورت او به نزدیکان خود خیلی وابسته است. این

روابط اولیه نقش مهمی در رشد و تکامل اجتماعی - عاطفی کودک بازی می‌کند. وقتی شما با شور و علاقه و

به سرعت به لبخندهای کودک پاسخ می‌دهید او متوجه اهمیت وجود خود می‌شود و به شما اعتماد می‌کند. در

مورد رشد عاطفی - اجتماعی کودک علایم هشداردهنده‌ای وجود دارد که والدین باید از آنها اطلاع داشته

باشند و در صورت مشاهده با پزشک مطرح کنند

کودک در یک سالگی

مراقبت از 1 نوزاد بسیار هیجان‌انگیز و شادی‌آور در عین حال خسته‌کننده است. هر مرحله از زندگی نوزاد،

از تولد تا زمانی که لبخند می‌زند، زمانی که چهار دست و پا حرکت می‌کند و زمانی که شروع به حرف زدن

می‌کند بسیار دوست‌داشتنی است حدود از 2 ماه از تولد و شب بیداری‌ها و کم‌خوابی‌ها، گریه‌ها و بی‌قراری‌ها

وقتی لبخند زدن کودکتان را می‌بینید، همه آن خستگی‌ها را فراموش می‌کنید. لبخند زیبای کودک هدیه بزرگی

به شما و نوعی تشکر از زحمات این دو ماهه است. در حدود 2 ماهگی، کودک شما در پاسخ به رفتار،

حرف‌ها و چهره شما می‌خندد. صدای شما و چهره شما کودک را به لبخند بیشتر وادار می‌کند.

 

خندیدن

اگر صدای گریه‌های مکرر کودکتان کلافه‌تان کرده، کمی صبور باشید! در 4 ماهگی شما صدای

 

دلنشین دیگری از کودکتان خواهید شنید. صدای خنده بلند او و نه لبخند. شیرین‌ترین صدایی که تاکنون

شنیده‌اید. صورت معصوم، شاد و خنده‌ای صدادار که دل هر پدر و مادری را شاد می‌کند.

خواب شبانه همانند سایر مراحل زندگی، خواب هم با افزایش سن کودک دستخوش تغییر می‌شود. تا قبل از 4

ماهگی برخی کودکان تمام طول شب را نمی‌خوابند و چند بار از خواب بیدار می‌شوند اما پس از آن از سنین

4 تا 6 ماهگی بسیاری از کودکان تمام طول شب را می‌خوابند.

خزیدن اگر کودکتان 8 ماهه شده است حتما شاهد خزیدن و غلتیدن او روی زمین بوده‌اید بنابراین باید بیشتر

مراقب او باشید و وقتی روی تختش خوابیده باید اطرافش را کاملا محافظت کنید. وسایل و لوازم خطرناک هم

باید از دسترس او دور باشد. شاید لازم باشد جای برخی وسایل خانه را عوض کنید. در سن 9 ماهگی خیلی

از کودکان با خزیدن از دست‌ها و پاها کمک گرفته و اشیا را می‌گیرند. بنابراین بیشتر مراقبت می‌خواهند.

 

بای‌بای!

بای‌بای کردن نوعی حرف زدن و زبان بدن کودک است. در سن 9 ماهگی خیلی از کودکان قادر به

 

انجام این کار هستند و قادرند بین صداها، اشارات و ارتباط برقرار کنند. آنها می‌فهمند که حرکت دست برای

دیگران به معنی بای‌بای است.

 

خوردن غذا با دست :

وقتی شروع می‌کنید بعد از 6 ماهگی با قاشق به کودک غذا بدهید، کودکان آماده

 

می‌شوند تا خودشان غذا بخورند. بین 9 تا 12 ماهگی کودکان کنترل بهتری روی انگشتان و دست خود دارند.

راحت‌تر می‌توانند اشیا را بگیرند. کودکان در این سنین متاسفانه نه فقط غذاها بلکه اشیا را هم به دهان

می‌برند. ایمنی محیط یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید مدنظر داشت و جلوگیری از بلعیدن و گیر افتادن

اشیا در گلو از مهم‌ترین نگرانی‌های والدین این کودکان است.

 

ایستادن در سن 12 ماهگی

، بسیاری از کودکان قادرند بدون حمایت بایستند. آنها حتی می‌توانند با کمک

 

دیگران یا تکیه بر مبل و سایر اشیا چند قدم راه بروند.

 

گفتن 1 کلمه

مامان ـ بابا، به‌به، کلماتی است که کودک بعد از 1 سالگی می‌توان بیان کند. هیچ‌چیز به اندازه

 

شنیدن این کلمات برای والدین دلنشین‌تر نیست. در سن 1 سالگی بسیاری از کودکان حداقل 1 کلمه را

می‌توانند بیان کنند.

چگونه با فرزند یک تا دو ساله خود بازی کنیم

بهتر است خستگی و بی‌حوصلگی را کنار بگذارید چون این مساله که شما تازه از سر کار برگشته‌اید ویا

 

خسته از کارهای خانه هستید برای کودک‌تان به هیچ وجه قابل درک نیست. او از شما توقع دارد که با او بازی

 

کنید و واقعیت این است که این حق طبیعی اوست. کودکی که به دلیل شرایط زندگی ما مجبور است بیشتر

 

ساعات روز را در آپارتمانی کوچک زندانی باشد، کمترین توقعی که می‌تواند داشته باشد، این است که با او

 

بازی کنیم. ما به شما می‌گوییم که چگونه می‌توانید کودک دلبندتان را با بازی‌هایی شاد و مناسب سنش، راضی

 

و خوشحال کنید. به شما قول می‌دهم که با دیدن خنده و شادی او هیچ اثری از خستگی و بی‌حوصلگی در

 

وجودتان باقی نماند.

کودک 12 تا 15 ماهه

1- ترانه دلخواه‌تان را برای کودک نوپای خود بخوانید و هماهنگ با ریتم آن ضربه‌های ملایمی ‌به شکمش

بزنید. حالا آهنگ را با ریتم تندتری بخوانید و ضربه‌هایتان را هماهنگ با آن تندتر کنید. این بازی به کودک

کمک می‌کند که معنای ریتم را درک کند و این کار به تکامل مهارت‌های شنیداری او کمک می‌کند.

2 -چندتا از عروسک‌ها و یا حیوانات عروسکی او را بردارید و کنار او روی زمین بنشینید. یکی از

عروسک‌ها را بردارید و صدایتان را تغییر دهید و به جای عروسک صحبت کنید. سپس عروسک دیگری را

بردارید و با صدایی که با صدای قبلی تفاوت دارد، صحبت کنید. حالا عروسک را بردارید و بگویید: «بیا

عزیزم، بیا غذا بخوریم. » یا «بیا بغلت کنم تا بخوابی» و هنگام ادای این جملات، این کارها را با عروسک

انجام دهید. یکی از عروسک‌ها را به او بدهید و از او بخواهید آن را بغل کند و ببوسد. کودک ابتدا ممکن است

فقط نگاه‌تان کند اما به زودی یاد می‌گیرد که خودش به تنهایی با عروسک‌هایش بازی کند.

3 -بازی مفید دیگری که می‌توانید با کودک 12تا 15 ماهه تان انجام دهید، کتاب خواندن است. کتابی را که

دارای تصاویر رنگی و یا برجسته است، بردارید و به عکس‌ها و اشکال آن اشاره کنید و نام آنها را بگویید.

شعرهای کودکانه کتاب را برایش بخوانید و موقع خواندن، آهنگ و بلندی صدایتان را تغییر دهید. این کار

کمک می‌کند که بتوانید عشق و علاقه به کتاب خواندن را در کودکتان ایجاد کنید.

4 -اسباب‌بازی‌های سبک و چرخ‌داری را که کودک قادر به هل دادن آن است در اختیارش قرار دهید. کودک

وقتی می‌بیند که می‌تواند جسمی‌را جابه جا کند، احساس قدرت و توانایی می‌کند. این بازی روش فوق العاده ای برای ایجاد اعتماد به نفس است.

کودک 15 تا 18 ماهه

5 چند شیء که جنس‌های گوناگونی دارند را کنار کودک بگذارید و دست کودک را روی آنها بکشید. سعی

کنید اجناس را طوری انتخاب کنید که بعضی از آنها نرم و برخی سفت باشند. برای مثال، یک قابلمه کوچک

یا یک لیوان را لمس کنید و بگویید: «به به ببین چه سفته» و یک پارچه نرم یا عروسک پشمالوی نرم را لمس

کنید و بگویید: «به‌به، چه نرمه»... این بازی برای تقویت حس لامسه کودک مفید است.

6 -کودک را روی زمین بنشانید و خودتان نیز کمی ‌دورتر روبه روی او بنشینید وتوپ را به سوی او بغلتانید.

او را تشویق کنید که همین کار را تکرار کند. حوصله به خرج دهید، توقع نداشته باشید که با یک بار انجام

دادن هر کاری او بتواند آن را به درستی انجام دهد. هر کار تازه‌ای را باید چند بار انجام دهید تا کودک بتواند

آن را یاد بگیرد.

7 -در این زمان نیز کتاب خواندن بازی مناسب و آموزنده‌ای است. در این سن، کودکان به کتاب‌هایی علاقه

دارند که حاوی تصاویر بچه‌هایی است که در حال انجام کارهای آشنا مانند غذا خوردن، دویدن و خندیدن

باشند. برای افزایش علاقه فرزندتان به کتاب، نام او را به جای نام کودک داستان بگذارید. کتاب خواندن قدرت

تخیل کودک را تحریک می‌کند و مهارت‌های زبانی و شنیداری او را تکامل می‌بخشد.

8 -اگر این امکان برایتان وجود دارد و شرایط جوی نیز مناسب است، کودک را همراه خود به پارک ببرید تا

با محیط بیرون از خانه نیز آشنا شود. کودک در این سن به حیوانات کوچکی که در اطرافش می‌بیند مانند

سگ و گربه و کلاغ و گنجشک توجه خاصی نشان می‌دهد. اگر این حیوانات را در خیابان یا پارک دیدید، به

آنها اشاره کنید و نام‌شان را بگویید. خواهید دید که به زودی با دیدن هر حیوانی، حتی اگر شما حواستان نباشد،

آن را نشان می‌دهد وسعی می‌کند که نام آن را بیان کند.

9 -همراه با کودک کنار آینه بایستید و بگذارید خودش را در حال انجام کارهای گوناگون ببیند. خودتان نیز

می‌توانید شکلک در آورید، دندان‌هایتان را نشان دهید، بخندید تا او بتواند شما را با تصویرتان در آینه مقایسه

کند. به او چیزی بدهید که بخورد و خودش را در حال جویدن تماشا کند.

کودک 18 تا 21 ماهه

10- اسباب‌بازی‌هایی را که می‌توانید صدای آنها را در آورید مانند قطار و ماشین و یا تصویر حیواناتی مانند

گاو و گوسفند و خروس و مرغ و. . . را جلوی کودک بگذارید و صدای آنها را تقلید کنید. این کار را بارها و

بارها تکرار کنید و هر دفعه صدای جدیدی به قبلی‌ها اضافه کنید تا صداها برای کودک به صداهایی آشنا تبدیل

شوند. خواهید دید که کودک به زودی با دیدن عکس‌ها و اسباب‌بازی‌ها، صدایشان را درمی‌آورد. حواس‌تان

باشد که همیشه باید بازی را با درآوردن یک صدای آشنا خاتمه دهید چون یک پایان آشنا به کودک‌تان احساس

امنیت می‌بخشد.

11 -کودکان شعرهای همراه با حرکت را دوست دارند. از خودتان شعرهایی درباره بالا و پایین پریدن،

رقصیدن و دویدن دربیاورید و همراه آن این حرکات را انجام دهید. او از این بازی بسیار لذت خواهد برد و

چه بسا ناگهان خواهید دید که او نیز از خودش شعری ساخته است.

12 -به کودک بگویید که شما موش کوچولویی هستید و او یک گربه است که باید شما را بگیرد. بعد

چهاردست و پا روی زمین راه بروید و بگویید تو نمی‌تونی منو بگیری و سریع سینه خیز بروید و طوری که

او بتواند ببیند، پشت اثاثیه منزل پنهان شوید. وقتی کودک بازی را یاد گرفت، می‌توانید نقش‌ها را عوض کنید.

کودک 21 تا 24 ماهه

13- موسیقی شادی را که کودک‌تان آن را دوست دارد، بگذارید و به حرکات کودک‌تان پاسخ دهید. برای

مثال، اگر این پا و آن پا کرد، شما همین کار را بکنید. اگر جست و خیز کرد، شما هم جست و خیز کنید.

دستش را بگیرید و همراه موسیقی حرکات گوناگونی با او بکنید. می‌توانید بپرید، بدوید، بچرخید یا روی پنجه

پا راه بروید. با موسیقی آزادانه حرکت کنید و بگذارید کودک‌تان نیز همین کار را بکند. او شادی و لذت بردن

شما از موسیقی را درک می‌کند و خودش نیز از آن لذت خواهد برد.

14 -یکی از حیوانات عروسکی را که مورد علاقه کودک‌تان است، بردارید و با آن شروع به گفتگو کنید.

برای مثال، بگویید: «خرس کوچولو، بیسکوییت می‌خوری؟» و از زبان عروسک بگویید: «بله، خیلی

ممنون». یا بگویید: «خرس کوچولو، می‌خواهی کلاه سرت کنم؟» و کلاه کودک‌تان را بر سر آن بگذارید.

سعی کنید شرایطی را ایجاد کنید که بتوانید با جملاتی که به کار می‌برید کارهای روزمره زندگی را به او

بیاموزید. موضوعات دیگر مکالمه می‌تواند جمع کردن اسباب‌بازی، مسواک زدن و رفتن به مطب دکتر باشد.

15 -چند شیء مانند برس سر، سنجاق سر، قاشق، لیوان و مانند آنها را که کودک می‌شناسد، کنار او بگذارید

و وانمود کنید که در حال استفاده از آنها هستید. سپس از او بخواهید که از آنها استفاده کند. برای مثال، به او

بگویید که موهایش را شانه کند. این بازی خوبی برای تکامل بخشیدن به مهارت‌های فکری و عملی کودک‌تان

است و به او کمک می‌کند که انجام کارهایی با یک شیء را تجسم کند.

16 - کودک‌تان را روبه‌روی خود و روی پاهایتان بنشانید و کمرش را بگیرید. حالا زانوهایتان را بالا و پایین

ببرید، طوری که کودک بتواند ورجه وورجه کند. اگر بلدید برایش شعری درباره اسب‌سواری بخوانید.

17 -یک کودک در این سن به خوبی می‌تواند قایم موشک بازی کند، البته در جاهایی که به عقل جن هم

نمی‌رسد، پنهان نشوید.

در تمام مراحل سنی به این مساله توجه داشته باشید که بغل کردن روش بسیار مهمی ‌برای ساختن توانایی

 

مغزی کودک است و بغل کردن در زمان خطر از این هم مهم‌تر است چون علاوه بر این، اطمینان کودک را

 

نیز افزایش می‌دهد. اگر فرزند کوچک‌تان اصراردارد که به جایی که خطرناک است برود، به جای اینکه با

 

زور او را از رفتن به آن محل منع کنید، او را با مهربانی در آغوش بگیرید و برایش توضیح دهید که «نباید

 

به آنجا بروی، چون آنجا خطرناک است.» او از لحن صدای شما متوجه می‌شود که این کار بد است و چون

 

اجبار و زوری در کار نبوده است، آن را خواهد پذیرفت.

 

 

علایم هشداردهنده


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع ومآخذ

 

 

 

 

 

http://babakhanihamraz.com

 

http://informationroshd.blogfa.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بین 63 تا 5/69 سانتیمتر و 3/6 تا 3/8 کیلوگرم داشته با شند.

 

 

 

/5 کیلوگرم دارد ولی قد او می تواند از 58 تا 63 سانتی متر و وزن او از 8/4 تا 5/6 کیلو گرم متغیر

 

باشد.

در سه ماهگی کودک این مهارت ها را کسب می کند:

 

 

 

طور متوسط 54 سانتیمتر ( حدود 52 تا 56 سانتیمتر ) و وزن او چهار کیلوگرم است ، ولی می تواند بین 5

/3 تا 5/4 کیلوگرم متغیر باشد. در یک ماهگی ، یعنی در طی چهار هفته اول عمر، کودک این خصوصیات را

 

به دست می آورد: